البيت 14.10
रजस्तमश्चाभिभूय सत्त्वं भवति भारत ।
रजः सत्त्वं तमश्चैव तमः सत्त्वं रजस्तथा ॥
النقحرة
rajastamaścābhibhūya sattvaṃ bhavati bhārata |
rajaḥ sattvaṃ tamaścaiva tamaḥ sattvaṃ rajastathā ||
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
الترجمة
ಭಾರತ, ರಜಸ್ಸು ತಮಸ್ಸುಗಳನ್ನು ಅದುಮಿ ಸತ್ತ್ವ ಮೇಲೇಳುತ್ತದೆ; ಸತ್ತ್ವ ತಮಸ್ಸುಗಳನ್ನು ಅದುಮಿ ರಜಸ್ಸು; ಹಾಗೆಯೇ ಸತ್ತ್ವ ರಜಸ್ಸುಗಳನ್ನು ಅದುಮಿ ತಮಸ್ಸು.
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
الشرح
ಮೂರು ಗುಣಗಳು ಸದಾ ಒಟ್ಟಿಗೇ ಇರುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ಅವುಗಳ ಪ್ರಮಾಣ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ರಜಸ್ಸು ತಮಸ್ಸುಗಳನ್ನು ಅದುಮಿ ಸತ್ತ್ವ ಪ್ರಧಾನವಾಗುತ್ತದೆ; ಸತ್ತ್ವ ತಮಸ್ಸುಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದು ರಜಸ್ಸು ಏರುತ್ತದೆ; ಇತರ ಎರಡನ್ನು ಮುಳುಗಿಸಿ ತಮಸ್ಸು ಮೇಲುಗೈ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ಯಾವ ಸ್ಥಿತಿಯೂ ಶಾಶ್ವತವಲ್ಲ. ಮನಸ್ಸಿನ ಬದಲಾಗುವ ಭಾವಗಳನ್ನೂ ಜನರ ಮತ್ತು ಕರ್ಮಗಳ ಬದಲಾಗುವ ಸ್ವಭಾವಗಳನ್ನೂ ಶ್ಲೋಕ ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಪ್ರಭಾವಿಸಬಹುದು ಎಂದೂ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಆಹಾರ, ನಡತೆ, ಚಿಂತನದ ಮೂಲಕ ಸತ್ತ್ವವನ್ನು ಬೆಳೆಸಿ ಇತರವುಗಳಿಗಿಂತ ಬಲಪಡಿಸಬಹುದು. ಆದರೂ ದೊಡ್ಡ ಗುರಿ, ಅಧ್ಯಾಯ ತೋರಿಸುವಂತೆ, ಮೂರರಿಂದಲೂ ಮುಕ್ತನಾಗಿ ನಿಲ್ಲುವುದು.
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08