البيت 13.9
इन्द्रियार्थेषु वैराग्यमनहङ्कार एव च ।
जन्ममृत्युजराव्याधिदुःखदोषानुदर्शनम् ॥
النقحرة
indriyārtheṣu vairāgyamanahaṅkāra eva ca |
janmamṛtyujarāvyādhiduḥkhadoṣānudarśanam ||
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
الترجمة
ಇಂದ್ರಿಯವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ವೈರಾಗ್ಯ, ಅಹಂಕಾರವಿಲ್ಲದಿರುವಿಕೆ, ಹುಟ್ಟು ಸಾವು ಮುಪ್ಪು ರೋಗ ದುಃಖಗಳಲ್ಲಿರುವ ದೋಷವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣುವುದು;
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
الشرح
ಜ್ಞಾನವನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಗುಣಗಳ ಪಟ್ಟಿ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ. ಇಂದ್ರಿಯವಿಷಯಗಳಿಂದ ನಿರಾಸಕ್ತಿ ಮತ್ತು ನಾನು ಎಂಬ ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಕೃಷ್ಣನು ಹೆಸರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆಮೇಲೆ ಚಿಂತನದ ಒಂದು ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಸೇರಿಸುತ್ತಾನೆ: ಹುಟ್ಟು, ಸಾವು, ಮುಪ್ಪು, ರೋಗ, ದುಃಖಗಳಲ್ಲಿ ಅಡಗಿರುವ ದೋಷವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಕಾಣುವುದು. ಇದು ನಿರಾಶೆಯಲ್ಲ, ದೇಹಧಾರಿ ಜೀವನದ ಸ್ಥಿತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ. ಭಾರತದ ಅನೇಕ ಪರಂಪರೆಗಳು ತೃಷ್ಣೆಯ ಹಿಡಿತವನ್ನು ಸಡಿಲಿಸಲು ಇಂತಹ ಚಿಂತನವನ್ನು ಬಳಸಿವೆ. ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಸಾವಿನಿಂದ ಕಳವಳಗೊಂಡ ಅರ್ಜುನನಿಗೆ, ಮರ್ತ್ಯತೆಯ ಸ್ಪಷ್ಟ ದರ್ಶನವೇ ಪ್ರಜ್ಞೆಯ ಭಾಗ ಎಂದು ಶ್ಲೋಕ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08