البيت 13.9
इन्द्रियार्थेषु वैराग्यमनहङ्कार एव च ।
जन्ममृत्युजराव्याधिदुःखदोषानुदर्शनम् ॥
النقحرة
indriyārtheṣu vairāgyamanahaṅkāra eva ca |
janmamṛtyujarāvyādhiduḥkhadoṣānudarśanam ||
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
الترجمة
ઇન્દ્રિયોના વિષયો પ્રત્યે વૈરાગ્ય, અહંકારનો અભાવ, અને જન્મ, મૃત્યુ, ઘડપણ, રોગ તથા દુઃખના દોષને સ્પષ્ટ જોવો,
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
الشرح
જ્ઞાન બનાવતા ગુણોની યાદી આગળ ચાલે છે. કૃષ્ણ ઇન્દ્રિયવિષયો પ્રત્યે વૈરાગ્ય અને અહંકાર, એટલે હું પણાના ભાવ, થી મુક્તિનું નામ લે છે. પછી તેઓ જન્મ, મૃત્યુ, વૃદ્ધાવસ્થા, રોગ અને દુઃખમાં રહેલી ખામીને સતત ધ્યાનમાં રાખવાની વાત કરે છે. આ નિરાશાવાદ નથી, પણ પ્રામાણિકતા છે: જે માણસ જીવનની મર્યાદાઓ સ્પષ્ટ જુએ છે, તે ક્ષણિક વસ્તુઓને વળગી રહેતો નથી. આ ચિંતન વૈરાગ્યને મજબૂત બનાવે છે અને આત્માની શોધ તરફ દોરે છે.
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08