البيت 13.33
यथा सर्वगतं सौक्ष्म्यादाकाशं नोपलिप्यते ।
सर्वत्रावस्थितो देहे तथात्मा नोपलिप्यते ॥
النقحرة
yathā sarvagataṃ saukṣmyādākāśaṃ nopalipyate |
sarvatrāvasthito dehe tathātmā nopalipyate ||
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
الترجمة
जसे सर्वव्यापी आकाश सूक्ष्म असल्यामुळे लिप्त होत नाही, तसा देहात सर्वत्र स्थित असलेला आत्मा लिप्त होत नाही.
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
الشرح
आत्म्याच्या निर्लेपतेसाठी श्रीकृष्ण एक प्रतिमा देतात. आकाश सर्वत्र आहे, सर्व गोष्टींच्या आत आणि भोवती, तरीही ते इतके सूक्ष्म असल्याने त्याला काहीही चिकटत नाही. धूर, धूळ किंवा पाणी खोली भरून टाकू शकतात, पण खोलीतील आकाश मळत नाही. त्याचप्रमाणे आत्मा संपूर्ण देह व्यापतो तरीही त्याच्या अवस्था आणि कृतींनी अस्पर्शित राहतो. ही प्रतिमा भारतीय विचारातील सर्वांत टिकाऊ प्रतिमांपैकी एक आहे. एरवी अमूर्त वाटणारी गोष्ट मनाला पकडता येते: अगदी जिव्हाळ्याने सर्वत्र असूनही पूर्णपणे मुक्त असलेली उपस्थिती.
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08