البيت 13.2
इदं शरीरं कौन्तेय क्षेत्रमित्यभिधीयते ।
एतद्यो वेत्ति तं प्राहुः क्षेत्रज्ञ इति तद्विदः ॥
النقحرة
idaṃ śarīraṃ kaunteya kṣetramityabhidhīyate |
etadyo vetti taṃ prāhuḥ kṣetrajña iti tadvidaḥ ||
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
الترجمة
ਸ੍ਰੀ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਕੌਂਤੇਯ, ਇਸ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਖੇਤਰ (ਕਸ਼ੇਤਰ) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਇਸ ਦੇ ਗਿਆਤਾ ਖੇਤਰ ਦਾ ਜਾਣੂ (ਕਸ਼ੇਤਰੱਗ) ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
الشرح
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਅਧਿਆਇ ਦਾ ਕੇਂਦਰੀ ਬਿੰਬ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਖੇਤਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਜ਼ਮੀਨ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਰਮ ਬੀਜੇ ਜਾਂਦੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਫਲ ਵੱਢੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਅੰਦਰੋਂ ਉਸ ਤੋਂ ਸੁਚੇਤ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਖੇਤਰ ਦਾ ਜਾਣੂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਫ਼ਰਕ ਸਾਦਾ ਹੈ ਪਰ ਦੂਰ ਤੱਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ: ਇੱਕ ਉਹ ਹੈ ਜੋ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਉਹ ਜੋ ਜਾਣਦਾ ਹੈ। ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹਾ ਅਰਜੁਨ ਹੁਣ ਖੇਤਰ ਸ਼ਬਦ ਆਪਣੇ ਹੀ ਸਰੀਰ ਅਤੇ ਮਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਸੁਣਦਾ ਹੈ। ਬਾਹਰਲਾ ਜੰਗ ਦਾ ਮੈਦਾਨ ਅੰਦਰਲੇ ਮੈਦਾਨ ਦਾ ਬਿੰਬ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08