البيت 13.22
पुरुषः प्रकृतिस्थो हि भुङ्क्ते प्रकृतिजान्गुणान् ।
कारणं गुणसङ्गोऽस्य सदसद्योनिजन्मसु ॥
النقحرة
puruṣaḥ prakṛtistho hi bhuṅkte prakṛtijānguṇān |
kāraṇaṃ guṇasaṅgo'sya sadasadyonijanmasu ||
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
الترجمة
ప్రకృతిలో ఉన్న పురుషుడు ప్రకృతి నుండి పుట్టిన గుణాలను అనుభవిస్తాడు. గుణాలపై ఆసక్తియే అతనికి మంచి చెడు యోనులలో జన్మలకు కారణం.
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
الشرح
బంధం ఎలా పుడుతుందో శ్రీకృష్ణుడు ఇక్కడ వివరిస్తాడు. ప్రకృతిలో నివసించే పురుషుడు ప్రకృతి ఉత్పత్తి చేసే గుణాలను అనుభవిస్తాడు. ఇది తనంతట తాను సమస్య కాదు, కానీ పురుషుడు సుఖదుఃఖాలతో తాదాత్మ్యం చెంది గుణాలపై ఆసక్తుడవుతాడు; ఈ ఆసక్తే ఉన్నత, నీచ స్థితులలో పునర్జన్మలకు కారణం. సంసార (జనన మరణ చక్రం) మూలాన్ని శ్లోకం ప్రకృతిలో గానీ పురుషుడిలో గానీ కాక వాటిని కలిపే పట్టులో గుర్తిస్తుంది. పరిష్కారాన్ని కూడా సూటిగా చూపుతుంది: గుణాలపై ఆసక్తి నుండి విముక్తి.
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08