البيت 13.1
प्रकृतिं पुरुषं चैव क्षेत्रं क्षेत्रज्ञमेव च ।
एतद्वेदितुमिच्छामि ज्ञानं ज्ञेयं च केशव ॥
النقحرة
prakṛtiṃ puruṣaṃ caiva kṣetraṃ kṣetrajñameva ca |
etadveditumicchāmi jñānaṃ jñeyaṃ ca keśava ||
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
الترجمة
अर्जुन म्हणाला: हे केशवा, प्रकृती आणि पुरुष, क्षेत्र आणि क्षेत्रज्ञ, ज्ञान आणि ज्ञेय, हे मी जाणू इच्छितो.
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
الشرح
तेरावा अध्याय अर्जुनाने जाणू इच्छिलेल्या सहा संज्ञांनी सुरू होतो: प्रकृती (प्रकृति) आणि पुरुष, क्षेत्र आणि क्षेत्रज्ञ, ज्ञान आणि ज्ञेय. हा श्लोक काही हस्तलिखित परंपरांत आढळत नाही, म्हणून या अध्यायातील श्लोकसंख्या वेगवेगळी दिसते; पण जिथे तो आहे तिथे तो पुढील विषयांची सूची म्हणून काम करतो. संवादाचा सूर येथे बदलतो. आधीच्या अध्यायांतील भक्तीच्या शिखरानंतर श्रीकृष्ण देह, मन आणि चेतना यांच्या अधिक विश्लेषक मांडणीकडे वळतात.
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08