البيت 13.1
प्रकृतिं पुरुषं चैव क्षेत्रं क्षेत्रज्ञमेव च ।
एतद्वेदितुमिच्छामि ज्ञानं ज्ञेयं च केशव ॥
النقحرة
prakṛtiṃ puruṣaṃ caiva kṣetraṃ kṣetrajñameva ca |
etadveditumicchāmi jñānaṃ jñeyaṃ ca keśava ||
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
الترجمة
അർജുനൻ പറഞ്ഞു: കേശവാ, പ്രകൃതിയും പുരുഷനും, ക്ഷേത്രവും ക്ഷേത്രജ്ഞനും, ജ്ഞാനവും ജ്ഞേയവും, ഇവയെല്ലാം അറിയാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
الشرح
പതിമൂന്നാം അധ്യായം തുടങ്ങുന്നത് അർജുനൻ അറിയാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന ആറു പദങ്ങൾ പറഞ്ഞുകൊണ്ടാണ്: പ്രകൃതിയും പുരുഷനും, ക്ഷേത്രവും ക്ഷേത്രജ്ഞനും, ജ്ഞാനവും ജ്ഞേയവും. ഈ ശ്ലോകം ചില പതിപ്പുകളിൽ കാണുന്നില്ല; അവയിൽ അധ്യായം കൃഷ്ണന്റെ വാക്കുകളോടെ നേരിട്ടു തുടങ്ങുന്നു. ഇവിടെ അതുൾപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു. മൂന്നു ജോടികൾ അധ്യായത്തിന്റെ രൂപരേഖയായി വർത്തിക്കുന്നു. ഭക്തിയുടെ അധ്യായത്തിനു ശേഷം, ശരീരവും ബോധവും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം വിശകലനം ചെയ്യുന്ന കൂടുതൽ ദാർശനികമായ ഒരു ഭാഗത്തേക്ക് സംവാദം നീങ്ങുന്നു.
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08