البيت 11.32
कालोऽस्मि लोकक्षयकृत्प्रवृद्धो
लोकान्समाहर्तुमिह प्रवृत्तः ।
ऋतेऽपि त्वां न भविष्यन्ति सर्वे
येऽवस्थिताः प्रत्यनीकेषु योधाः ॥
النقحرة
kālo'smi lokakṣayakṛtpravṛddho
lokānsamāhartumiha pravṛttaḥ |
ṛte'pi tvāṃ na bhaviṣyanti sarve
ye'vasthitāḥ pratyanīkeṣu yodhāḥ ||
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
الترجمة
શ્રીભગવાને કહ્યું: હું લોકોનો નાશ કરનાર, વધેલો કાળ છું, અને અહીં લોકોનો સંહાર કરવા પ્રવૃત્ત થયો છું. તારા વિના પણ સામેની સેનાઓમાં ઊભેલા આ બધા યોદ્ધાઓ રહેશે નહીં.
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
الشرح
કૃષ્ણ ગીતાના સૌથી જાણીતા શબ્દોમાંના એકમાં જવાબ આપે છે: હું કાળ છું, વિશાળ બનેલો, લોકોનો નાશ કરનાર, અહીં બધા જીવોને સમેટવામાં લાગેલો. પછી તે અર્જુનની ચિંતાને સીધી સ્પર્શે છે: અર્જુન લડે કે ન લડે, સામે ઊભેલા યોદ્ધાઓ બચવાના નથી. અર્જુન પોતાને તેમના મૃત્યુનું કારણ માનતો હતો; કૃષ્ણ બતાવે છે કે તેમનો અંત એક વિશાળ પ્રક્રિયાનો ભાગ છે. અહીં કાળને માત્ર સમય નહીં, પણ ભગવાનના સંહારક રૂપ તરીકે સમજવામાં આવે છે.
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08