السنسكريتية

रूपं महत्ते बहुवक्त्रनेत्रं

महाबाहो बहुबाहूरुपादम् ।

बहूदरं बहुदंष्ट्राकरालं

दृष्ट्वा लोकाः प्रव्यथितास्तथाहम् ॥

11.23

النقحرة

rūpaṃ mahatte bahuvaktranetraṃ

mahābāho bahubāhūrupādam |

bahūdaraṃ bahudaṃṣṭrākarālaṃ

dṛṣṭvā lokāḥ pravyathitāstathāham ||

بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3

الترجمة

हे महाबाहो! आपके बहुत मुख और नेत्रों वाले, बहुत हाथ, जंघा और पैरों वाले, बहुत उदरों वाले और बहुत-सी दाढ़ों के कारण अत्यन्त विकराल महान रूप को देखकर सब लोग व्याकुल हो रहे हैं तथा मैं भी व्याकुल हो रहा हूँ

من جدول المالك · +1 أخرى

كلمة بكلمة

بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08

الشرح

भय व्यक्तिगत हो जाता है। अर्जुन फिर से अनगिनत मुख, नेत्र, भुजाएँ, जंघाएँ, चरण और उदर गिनाते हैं, पर अब वे अनेक भयानक और नुकीली दाढ़ें भी जोड़ते हैं। वे कहते हैं, लोक व्याकुल हैं, और मैं भी। स्तुति में यह पहली बार है जब वे अपने भय का सीधे नाम लेते हैं। दाढ़ें उस निगलने वाले बिम्ब का आरम्भ करती हैं जो अगले श्लोकों पर छाया रहेगा। महाबाहो, जो सम्बोधन प्रायः अर्जुन के लिए आता है, यहाँ श्रीकृष्ण की ओर मुड़ गया है, जिनकी भुजाएँ अब गिनी नहीं जा सकतीं। अपने बल पर गर्व करने वाला योद्धा एक कहीं बड़े बल के सामने है।

بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08