البيت 10.6
महर्षयः सप्त पूर्वे चत्वारो मनवस्तथा ।
मद्भावा मानसा जाता येषां लोक इमाः प्रजाः ॥
النقحرة
maharṣayaḥ sapta pūrve catvāro manavastathā |
madbhāvā mānasā jātā yeṣāṃ loka imāḥ prajāḥ ||
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
الترجمة
पुराना सात महर्षि र त्यस्तै चार मनु, जो मेरो भावबाट युक्त भई मेरो मनबाट जन्मिए, उनीहरूबाटै संसारका यी सबै प्रजा उत्पन्न भएका हुन्।
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
الشرح
कृष्ण भित्री अवस्थाबाट मानव जातिको आरम्भतर्फ जानुहुन्छ। पुराणका कथाअनुसार सप्तर्षि र मनुहरू संसारका जनताका पुर्खा र नियम बनाउने हुन्। यहाँ उनीहरूलाई मानसपुत्र भनिएको छ, अर्थात् साधारण जन्मबाट होइन कृष्णको सङ्कल्पबाट उत्पन्न भएका र उहाँकै स्वभाव भएका। चार भन्ने शब्दलाई एकभन्दा बढी तरिकाले बुझिएको छ: सातभन्दा अलग चार व्यक्ति, जसलाई प्रायः सनकादि कुमार मानिन्छ, वा मनुहरूको गन्तीकै अंश। जुन अर्थ लिए पनि मानवताका वंश ईश्वरसम्म पुग्छन् भन्ने श्लोकको आशय हो।
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08