السنسكريتية

सर्गाणामादिरन्तश्च मध्यं चैवाहमर्जुन ।

अध्यात्मविद्या विद्यानां वादः प्रवदतामहम् ॥

10.32

النقحرة

sargāṇāmādirantaśca madhyaṃ caivāhamarjuna |

adhyātmavidyā vidyānāṃ vādaḥ pravadatāmaham ||

بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3

الترجمة

हे अर्जुन! सृष्टियों का आदि और अंत तथा मध्य भी मैं ही हूँ। मैं विद्याओं में अध्यात्मविद्या अर्थात्‌ ब्रह्मविद्या और परस्पर विवाद करने वालों का तत्व-निर्णय के लिए किया जाने वाला वाद हूँ

من جدول المالك · +1 أخرى

كلمة بكلمة

بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08

الشرح

अध्याय में पहले श्रीकृष्ण ने अपने को प्राणियों का आदि, मध्य और अन्त कहा था; अब वे यही बात पूरी सृष्टियों के बारे में कहते हैं, अर्थात् उन चक्रों के बारे में जिनमें लोक प्रकट होते हैं। सब विद्याओं में वे अध्यात्मविद्या हैं, आत्मा से सम्बन्धित ज्ञान, जिसे गीता सर्वोच्च अध्ययन मानती है। तर्क करने वालों में वे वाद हैं, अर्थात् सत्य खोजने के लिए की गई चर्चा, जो केवल जीतने या विरोधी को गिराने के लिए किए गए विवाद से भिन्न है। यह श्लोक चुपचाप स्वयं इस संवाद का वर्णन करता है: सच्चे प्रश्न और उत्तर से चलने वाली आत्मा की खोज।

بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08