البيت 10.29
अनन्तश्चास्मि नागानां वरुणो यादसामहम् ।
पितॄणामर्यमा चास्मि यमः संयमतामहम् ॥
النقحرة
anantaścāsmi nāgānāṃ varuṇo yādasāmaham |
pitṝṇāmaryamā cāsmi yamaḥ saṃyamatāmaham ||
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
الترجمة
నాగులలో నేను అనంతుడిని; జలచరులలో వరుణుడిని. పితృదేవతలలో అర్యముడిని; నియమించేవారిలో యముడిని నేనే.
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
الشرح
శేషుడని కూడా పిలవబడే అనంతుడు విష్ణువు శయనించే అంతులేని సర్పం; ముందటి శ్లోకంలోని సాధారణ సర్పాల కంటే భిన్నుడు. వరుణుడు జలాలకు అధిపతి, విశ్వ వ్యవస్థకు రక్షకుడు. అర్యముడు పూజనీయులైన పితృదేవతలలో ముఖ్యుడు. అన్ని ప్రాణులనూ లెక్కకు బద్ధుల్ని చేసే మృత్యుదేవత యముడు నియమించేవారిలో పేర్కొనబడ్డాడు. శ్లోకం అనంతం నుండి లోతుకు, పూర్వీకుల వంశానికి, చివరికి మృత్యువుకే కదులుతుంది. ప్రాణాలను అంతం చేసేవాడిలో కూడా దైవాన్ని గుర్తించవచ్చు.
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08