البيت 10.29
अनन्तश्चास्मि नागानां वरुणो यादसामहम् ।
पितॄणामर्यमा चास्मि यमः संयमतामहम् ॥
النقحرة
anantaścāsmi nāgānāṃ varuṇo yādasāmaham |
pitṝṇāmaryamā cāsmi yamaḥ saṃyamatāmaham ||
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
الترجمة
ਨਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਅਨੰਤ ਹਾਂ, ਜਲ ਦੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰੁਣ। ਪਿੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਅਰਯਮਾ ਹਾਂ, ਅਤੇ ਸ਼ਾਸਨ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਯਮ ਹਾਂ।
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
الشرح
ਅਨੰਤ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸ਼ੇਸ਼ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਬੇਅੰਤ ਨਾਗ ਹੈ ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਰਾਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਹ ਪਿਛਲੇ ਸਲੋਕ ਦੇ ਸਾਧਾਰਨ ਸੱਪਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਹੈ। ਵਰੁਣ ਜਲਾਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡੀ ਵਿਵਸਥਾ ਦੇ ਰਾਖੇ ਹਨ। ਅਰਯਮਾ ਪਿੱਤਰਾਂ, ਭਾਵ ਆਦਰਯੋਗ ਪੂਰਵਜਾਂ, ਵਿੱਚ ਮੁਖੀ ਹਨ। ਮੌਤ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਯਮ ਨੂੰ ਸੰਜਮ ਜਾਂ ਸ਼ਾਸਨ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਗਿਣਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਹਰ ਜੀਵ ਤੋਂ ਲੇਖਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਸਲੋਕ ਬੇਅੰਤ ਤੋਂ ਡੂੰਘਾਈ, ਪੂਰਵਜਾਂ ਦੀ ਕੁਲ, ਅਤੇ ਅਖ਼ੀਰ ਮੌਤ ਤੱਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੀਵਨ ਮੁਕਾਉਣ ਵਾਲੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਈਸ਼ਵਰ ਪਛਾਣਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08