البيت 10.27
उच्चैःश्रवसमश्वानां विद्धि माममृतोद्भवम् ।
ऐरावतं गजेन्द्राणां नराणां च नराधिपम् ॥
النقحرة
uccaiḥśravasamaśvānāṃ viddhi māmamṛtodbhavam |
airāvataṃ gajendrāṇāṃ narāṇāṃ ca narādhipam ||
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
الترجمة
घोड्यांमध्ये अमृतातून उत्पन्न झालेला उच्चैःश्रवा मला जाण; श्रेष्ठ हत्तींमध्ये ऐरावत आणि माणसांमध्ये राजा मला जाण.
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
الشرح
यांतील दोन उदाहरणे समुद्रमंथनाच्या कथेतील आहेत, जेव्हा देव आणि दानवांनी मिळून विश्वसागर घुसळला आणि अमृतासोबत अनेक अद्भुत गोष्टी वर आल्या. पांढरा घोडा उच्चैःश्रवा आणि इंद्राचे वाहन असलेला पांढरा हत्ती ऐरावत त्यांपैकी होते. माणसांमध्ये श्रीकृष्ण राजा आहेत, जो प्रजेचे रक्षण करतो आणि व्यवस्था लावतो. राज्यासाठी लढणाऱ्या राजपुत्र अर्जुनाला शेवटचे उदाहरण विशेष लागू पडते: योग्य रीतीने चालवलेले खरे राजपद हेदेखील मानवी व्यवहारातील दिव्यत्वाचे चिन्ह आहे.
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08