البيت 1.43
दोषैरेतैः कुलघ्नानां वर्णसङ्करकारकैः ।
उत्साद्यन्ते जातिधर्माः कुलधर्माश्च शाश्वताः ॥
النقحرة
doṣairetaiḥ kulaghnānāṃ varṇasaṅkarakārakaiḥ |
utsādyante jātidharmāḥ kuladharmāśca śāśvatāḥ ||
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
الترجمة
કુળનો નાશ કરનારા અને વર્ણસંકર ઉપજાવનારાઓના આ દોષોથી સનાતન જાતિધર્મો અને કુળધર્મો ઉખડી જાય છે.
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
الشرح
અર્જુન સામાજિક દલીલનો સાર આપે છે. કુળનો નાશ કરનારાઓના દોષો વર્ણોનું મિશ્રણ લાવે છે, અને તેના દ્વારા જાતિધર્મ, એટલે જન્મથી પોતાના સમુદાય સાથે જોડાયેલાં કર્તવ્યો, અને કુળધર્મ, એટલે પરિવારનાં કર્તવ્યો, બંને ઉખડી જાય છે. આ શ્લોક પહેલાંના મુદ્દાઓને એક વિધાનમાં ભેગા કરે છે. અર્જુન માટે યુદ્ધ વારસામાં મળેલાં કર્તવ્યોના આખા તાણાવાણાને જોખમમાં મૂકે છે. તે જે સામાજિક વ્યવસ્થા વર્ણવે છે તે વિશે કોઈ ગમે તે વિચારે, તેની ચિંતા સ્થિરતા અને સાતત્યની છે, જેને તે ધર્મમય જીવનનો પાયો માને છે.
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08