البيت 1.15
पाञ्चजन्यं हृषीकेशो देवदत्तं धनञ्जयः ।
पौण्ड्रं दध्मौ महाशङ्खं भीमकर्मा वृकोदरः ॥
النقحرة
pāñcajanyaṃ hṛṣīkeśo devadattaṃ dhanañjayaḥ |
pauṇḍraṃ dadhmau mahāśaṅkhaṃ bhīmakarmā vṛkodaraḥ ||
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
الترجمة
ഹൃഷീകേശൻ പാഞ്ചജന്യവും ധനഞ്ജയൻ ദേവദത്തവും വിളിച്ചു; ഭയങ്കരകർമ്മാവായ വൃകോദരൻ പൗണ്ഡ്രം എന്ന മഹാശംഖു വിളിച്ചു.
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
الشرح
ഇതിഹാസപാരമ്പര്യത്തിലെ പ്രശസ്തായുധങ്ങൾക്കെന്നപോലെ ഓരോ വീരന്റെ ശംഖിനും സ്വന്തം പേരുണ്ട്. ഇന്ദ്രിയങ്ങളുടെ നാഥനായ ഹൃഷീകേശൻ, പഞ്ചജനൻ എന്ന സമുദ്രാസുരനിൽനിന്നു നേടിയ പാഞ്ചജന്യം വിളിക്കുന്നു. ധനം ജയിച്ചവനായ ധനഞ്ജയൻ ദേവന്മാർ നൽകിയ ദേവദത്തം വിളിക്കുന്നു. വലിയ വിശപ്പും കരുത്തുംകൊണ്ട് വൃകോദരൻ എന്നു പേരുള്ള ഭീമൻ പൗണ്ഡ്രം വിളിക്കുന്നു. മനസ്സിനെയും ഇന്ദ്രിയങ്ങളെയും ജയിക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു കാവ്യത്തിൽ ഹൃഷീകേശൻ എന്ന പേരിന് പ്രത്യേക അർത്ഥമുണ്ട്. ശംഖുകളുടെ പേരുകൾ പാണ്ഡവമറുപടിക്ക് വ്യക്തിപരവും വീരോചിതവുമായ ഭാവം നൽകുന്നു.
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08