البيت 1.10
अपर्याप्तं तदस्माकं बलं भीष्माभिरक्षितम् ।
पर्याप्तं त्विदमेतेषां बलं भीमाभिरक्षितम् ॥
النقحرة
aparyāptaṃ tadasmākaṃ balaṃ bhīṣmābhirakṣitam |
paryāptaṃ tvidameteṣāṃ balaṃ bhīmābhirakṣitam ||
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
الترجمة
ഭീഷ്മർ കാക്കുന്ന നമ്മുടെ ബലം അളവറ്റതാണ്; ഭീമൻ കാക്കുന്ന അവരുടെ ബലമോ പരിമിതമാണ്.
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
الشرح
അപര്യാപ്തം, പര്യാപ്തം എന്നീ വാക്കുകളിലാണ് ഈ ശ്ലോകത്തിന്റെ ഊന്നൽ; അവയ്ക്ക് അളവറ്റത്, പരിമിതം എന്നും അപര്യാപ്തം, മതിയായത് എന്നും അർത്ഥമാകാം. ഒരു വായനയിൽ തന്റെ സൈന്യം വിപുലമാണെന്നും പാണ്ഡവസേന ചെറുതാണെന്നും ദുര്യോധനൻ വീമ്പിളക്കുന്നു. മറ്റൊരു വായനയിൽ, വൃദ്ധനായ ഭീഷ്മർ നയിക്കുന്ന തന്റെ സൈന്യം പോരാ എന്നും ഭീമൻ നയിക്കുന്ന അവരുടേത് മതിയായതാണെന്നും അയാൾ സമ്മതിക്കുന്നു. രണ്ടു വായനകളും പണ്ടുമുതലേ നിലവിലുണ്ട്. വാക്കുകൾ ആത്മവിശ്വാസമുള്ളതായി തോന്നിയാലും മനസ്സ് സ്വസ്ഥമല്ലെന്ന് ഈ ഭാഗം മുഴുവൻ വെളിപ്പെടുത്തുന്നു.
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08